چرایی فساد اقتصادی در ایران ؟

از اهداف بلند انبیا (ع) می توان «برقراری قسط و عدل در جامعه» و «حمایت از محرومان و مبارزه با ستمگران» و «برقراری نظم و انضباط و حاکمیت قانون عدل و قانون خدا در جامعه» و «برقراری امنیت فردی و اجتماعی» و «برخورد با عوامل ناامنی و فتنه و فساد» و «ایجاد محیطی سالم و سازنده و پاک و شایسته برای رشد استعدادها و فضایل» و «ارتقای سطح بینش مادی و معنوی جامعه بشری» و «فضاسازی برای عزت و کرامت انسانها و تکامل الهی جامعه» را شمرد.

همانا که در زمین فساد می کنند و اصلاح نمی کنند.( سوره شعراء آیه 152)
2 . خداوند مفسدان را از مصلحان باز می شناسد.( سوره بقره آیه 220)
3 . و آنها را اصلاح کن و از روش مفسدان پیروی منما. (سوره اعراف آیه 142)
4. آیا کسانی را که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده اند همچون مفسدان در زمین قرار می دهیم. (سوره ص آیه )28
5. فساد در خشکی و دریا به خاطر کارهایی که مردم انجام داده اند، آشکار شده است.( سوره روم آیه 41)

یکی از نکات مهم در سالهای اخیر و حداقل در این دو دهه نهادینه شدن رانت و اختلاس و مفاسد اقتصادی, است ،ولی چه چیز و یا چه عواملی باعث این موضوع شده است ،در حالی که تعدادی از مسئولین صادقانه و بدور از مادیات کاذب خدمت میکنند چرا تعدادی دیگر از این فرصت بدست آمده نهایت استفاده را برای به تاراج بردن ازدست نمی دهند؟

در درجه اول همه ما میدانیم اگر چنانچه تعریف درستی از سیستم های اقتصادی, ،سیاسی و فرهنگی حکومت خود نداشته باشیم قطعا راه را برای سودجویان ،منافقان ،ریاکاران و متقلبان (که با لباس مکر و سیمایی به ظاهر دین نما) در همه امور جاری باز گذاشته ایم ،این تعریف بطور قطع قانون و دستورالعملهای اجرای خود را میطلبد و در وهله دوم دستگاههای نظارتی بسیار دقیق و ریزبین بر عملکرد نفرات و سازمانها را می خواهد و در آخر یک سیستم قضایی جدی و سریع برای احرای عدالت بدون هرگونه خط قرمزی برای احدی .

امروز رانت اقتصادی, ،سیاسی،فرهنگی و اطلاعاتی باعث شده تا تعدادی از مسئولین و یا افرادی که به حلقه های قدرت متکی هستند و همچنین وابستگان و فرزندان آنان براحتی قانون را دور زده و از فضای غبارآلود فعلی نهایت استفاده را ببرند .

طی دوسال اخیر بخش زیادی از ارزهای توزیع شده بدلیل دو نرخی بودن ارزهای خارجی در بخش های مختلف و توسط افراد خاص متاسفانه به یغما رفت بطوری که نه تنها مشکلات فعلی حل نشده بلکه با این سیاست غلط بر مشکلات فعلی کشور دو یا چند برابر افزوده گردیده است .

مثل کاغذ،گوشت،دارو،خودرو،گندم،روغن و.... صدها مورد دیگر :بعنوان مثال 200هزار تن کاغذ با ارز دولتی به بخش خصوصی اختصاص دادشده تا وارد کنند و در این حالی بوده که نیاز کشور 120 هزار تن می باشد و فقط ظاهرا حدود 20 هزار تن توزیع شده و مشکلات عدید های که در این زمینه برای صنعت چاپ و یا سایر متقاضیان کاغذ پیش آمده است و یا در مورد گوشت و سایر موارد همگی مشابه با مثال کاغذ که ذکر شد می باشد و حتی شاهد آن بودیم که چگونه وزیر محترم بهداشت از مافیای دارو و اتفاقات پشت پرده این کالای حیاتی مطرح فرمودند.

یکی از بدترین روشهای اقتصادی, همین دو نرخی بودن ارز بود که دولت و مجلس می بایست آنرا سالها پیش و یا حداقل با در زمان تحریم دولت آقای احمدی نژاد و یا حداقل با عنایت به تجربیات گذشته در تحریم دوم که دوسال پیش شروع شد از آن بهره مند میشدند و نمیگذاشتند موضوع به اینجا برسد که ده ها میلیارد ارز خارجی بی آنکه تا کنون برای آن پاسخ منطقی وجود داشته باشد از چرخه اقتصاد ،بهداشت،کالاهای اساسی و...خارج شده است و قطعا بدلیل سیاستهای غلط در این خصوص (مثل عملکرد بانک مرکزی ،وزارت اقتصاد،صنعت و معدن) موجب فقر مضاعف طبقات کم درآمد و متوسط جامعه شده و هرروز هم این وضع بدتر میشود (و آیا با تغییر رئیس بانک مرکزی یا وزیران مورد نظر ما اکنون در وضعیت بهتری قرار گرفته ایم ؟)و تا زمانیکه موضوع ارز حل نشود راه بجایی نخواهیم برد .

و در چنین شرایطی دولت محترم می بایست برای کالاهای اساسی آنها را با همان قیمت واقعی یعنی ارز تک نرخی وارد نماید و در عوض سهم یارانه ای افراد را که تفاوت ارز دولتی با آزاد آن برای واردات است را به حساب مردم واریز نماید که در اینصورت بدلیل وجود تک نرخی بودن ارز ما دیگر شاهد زد و بند در واردات و یا گم شدن ارز و یا حتی بالا بردن قیمت اجناس وارداتی نخواهیم بود و صد البته همه اینها مشروط به داشتن یک سیستم تعریف شده و نظارت اتوماسیونی می باشد.

در وهله دوم انچه که طی این سالها شاهد بودیم وام های بانکی و بعداز آن بدهکاران بانکی هستند که اولا موجب نقدینگی در جامعه و در ثانی وجود سیستم ربویی در بانکها به اقتصاد و سرمایه گذاران و تولیدکنندگان اسیب جدی نموده و ثالثا سود بالای بانکی تعداد زیادی از بانکها را به طمع انداخته تا در بخش های خدماتی سرمایه گذاری کنند رابعا منشاء بسیاری از رانتها و اختلاس ها سیستم بی دو و پیکر بانکها و عدم نظارت بر آن بوده .

ضمن اینکه به گفته مسئولین 300 بدهکار کلان بانکی وجود دارند و همین امر موجب نقدینگی در جامعه و بالطبع تورم را بدنبال داشته است .در تمام کشورها برای ارائه وام بانکی یک تعریف دقیق وجود دارد ولی ما در کشورمان شاهد آن بودیم که این وام ها نه تنها برای تولید و یا کمک به چرخه اقتصادی, تزریق نشد بلکه بخشی از آن از کشور خارج شده و یا بخشی دیگر در کارهای دلالی و یا کمک به نابودی اقتصاد بود.

یکی دیگر از راههای موثر قطع راههای ورود واسطه ها ،دلالان و مافیاها در عرصه اقتصادی, است(بایستی دست این جریانات مافیای از تمام ارکان اقتصادی, بطور کامل قطع گردد) ،یعنی کسانیکه نه تنها هیچ سودی برای اقتصادی, نداشته بلکه همچون سرطان و بدتر از آن تمام اقتصاد را مسموم نموده و انگیزه های تولید برای تولید کنندگان واقعی را ازبین برده و از طرفی موجبات سلب اعتماد عمومی مردم نسبت به دولت میشوند و هزینه های زندگی سرسام آور بالا رفته و بعد از مدتی اگر قرار باشد تا این سرطان از بین برود تقریبا غیر ممکن میشود، بطوری که آنها (مافبا،دلالان)در عرضه تمام کالاها نقش اول را پیدا میکننددر خودرو،کالاهای اساسی ،کالاهای استراتژیکی برای تولیدو....که ما امروز آنرا در کشور خودمان به اعیان شاهد هستیم ،افزایش قیمت کالاها تا حتی 500 درصد و یا حتی بیشتر.

اگر رئوسای محترم دولت و مجلس دستور میدادند تا کارشناسان مجرب و گروههای مشترک بین دولت و مجلس تمام راهها تخلف و گلوگاههای حیاتی سود جویان را شناسایی میکردند و راههای تخلف آنها را می بستند امروز چیزی بنام رانت اطلاعاتی ،اختلاس یا مفاسد اقتصادی, در این حد نداشتیم .(در این میان نقش مهم سازمانهای نظارتی زیر مجموع دولت،مجلس و قوه قضائیه مثل سازمان حمایت از مصرف کننده ،دیوان محاسبات،سازمان تعزیرات ،سازمان بازرسی نباید نادیده گرفته شود)

در چنین فضایی کلکسیونی از تخلافات اقتصادی بوقوع می پیوندد بطوری که در کمترین آن تعدادی از افراد نزدیک به جریانهای قدرت میتوانند به راحتی مبادرت به تخلافات عدیده کنند(زمین خواری ،واردات بی رویه که منجر به آسیب زدن به تولیدات داخلی شده ،قاچاق کالا از راهها و مجاری قانونی ،زد و بند های اقتصادی ،احتکار،گرانفروشی،کم فروشی و ......) .تمام این موارد خود منجر به ایجاد برهم زدن بازار و توسعه سالم اقتصادی شده ،در نتیجه در اقتصاد کوچه و بازار دیگر که تولیدکنندگان نمی توانند به سود های قانونی قناعت کرده و کالاهای خود را با سودهای چند صد درصدی روان بازاد میکنند و حتی از طرفی می توانند براحتی از کیفیت اجناس خود هم بکاهند.

«وَإِلَى مَدْیَنَ أَخَاهُمْ شُعَیْبًا قَالَ یَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللّهَ مَا لَکُم مِّنْ إِلَهٍ غَیْرُهُ وَلاَ تَنقُصُواْ الْمِکْیَالَ وَالْمِیزَانَ إِنِّیَ أَرَاکُم بِخَیْرٍ وَإِنِّیَ أَخَافُ عَلَیْکُمْ عَذَابَ یَوْمٍ مُّحِیطٍ ۸۴ وَیَا قَوْمِ أَوْفُواْ الْمِکْیَالَ وَالْمِیزَانَ بِالْقِسْطِ وَلاَ تَبْخَسُواْ النَّاسَ أَشْیَاءهُمْ وَلاَ تَعْثَوْاْ فِی الأَرْضِ مُفْسِدِینَ ۸۵؛ و به سوى [اهل] م دی ن برادرشان شعیب را [فرستادیم] گفت اى قوم من خدا را بپرستید براى شما جز او معبودى نیست و پیمانه و ترازو را کم مکنید به راستى شما را در نعمت مى بینم و[لى] از عذاب روزى فراگیر بر شما بیمناکم (۸۴) و اى قوم من پیمانه و ترازو را به داد تمام دهید و حقوق مردم را کم مدهید و در زمین به فساد سر برمدارید

تمام این موارد اگر به موقع و درست انجام میشد و یا حداقل الان انجام شود دیگر اینقدر چشم و امید مان به سازمانهای نظارتی نبود تا الان بدلیل وفور موارد گفته شده حل موضوع سخت و پیچیده گردد و قوه قضائیه امروز با تعدادی زیادی از پروند های کلان اقتصادی مواجه گردد .که در این میان یقیننا حل این مشکل عظیم یک اراده ملی و همت عالی را مطلبد.

در طی سالهای اخیر خصوصا در طی دولتهای رئوسای محترم جمهور جناب آقایان خاتمی ،احمدی نژاد و روحانی و همچنین مجلس های محترم هم دوره با این دولتها هرگز یک مبارزه و اراده جدی و هم جانبه برای زدودن فساد،رانت،اختلاس،مبارزه با گرانفروشان،کم فروشان و احتکار گران وجود نداشته و هرچه شده بیشتر مسکن بوده نه راهکار علمی و هملی و بیشتر منابع بانکی و یا منابع مالی در سایر بخش ها و منابع انسانی کشور به هدر رفته و اگر این دولتها در انتصاب بهترین نفرات متعهد و متخصص خارج از جناح بندی اقدام میکردند و همچنین تغییرات اساسی و محافظتی در سیستم های مالی بکار می بستند و راهکارها ی علمی و عملی خود را بکار می بستند دیگر شاهد پدید هایی مثل رانتخواری ،اختلاس یا آقازاده ها و....نبودیم (یک نمونه ساده خصوصی سازی بود که در این دودهه هرگز نتوانست نمره قبولی را کسب نماید و تا حدود زیادی سرمایه های ملی از کف دولتها خارج شد بی آنکه تغییری در اقتصاد دولتی و بخش خصوصی ایجاد کند).

با این حال اگر همین امروز راه و روش را عوض کنیم و با عزم و اراده جدی و توکل بر خداوند و صداقت و پرهیز از هر گونه جناح بندی از متخصیصن متعهد داخلی خودمان بهره مند شویم می توانیم از این امتحان سر بلند بیرون آییم.یادمان باشد انتخاب افراد متخصص و متعد برای امور و کارهای کشور یعنی

رأَسُ الفضائِلِ العلمُ
سر فضیلتها علم و دانایی است
و ازجمله دیگر ملاکها این است که هرکسی درهر مرتبه ایی که انتخاب شد امانتدار مردم است. امانتداری ازچنان اهمیتی برخوردار است که حضرت علی (علیه السلام) آن را اساس و رأس اسلام و برترین ایمان معرفی کرده وفرموده است:
رأسُ الإِسلَامِ الأَمانَة ُ
رأس مسلمانی امانتداری است .
أَفضَلُ الإِیمانِ الأَمانَة ُ
برترین ایمان امانتداری است.

و کارهایی مثل :

بستن تمام گلوگها و درزهای قانونی در اقتصاد ،تک نرخی کردن ارز ،بازپس گیری بدهیهای بانکی از هر کسی و با هر عنوانی ،برگرداندن واگذاری هایی که از راه قانونی انجام نشده است ،بازگرداندن سرمایه های رفته توسط آقازاده ها در خارج از کشور که به قول اقای بهمنی در مجلس فقط در امریکا این سرمایه بالغ بر 135 یا 125میلیارد دلار است (حال در انگلیس ،امارات،ترکیه و...)،کوتاه کردن دست تمام افراد پیرامون خودمان که از قدرت و سرمایه های ملی سوءاستفاده نموده اند و یا راه را برای دیگران باز کرده اند ،تعریف دقیق از مفاسد اقتصادی ،برخورد ضربتی و جدی با تمام مفسدان هر کجاو در هر مقام و با هر نسبیت،بستن راههای رانت اطلاعاتی برای نزدیکان و منسوبین ،برقراری عدالت اجتماعی ،رفع محرومیت زدایی از تمام اقشار ضعیف جامعه و.......خصوصا که ملت از تحولات اخیر در قوه محترم قضاییه و ریاست آن انتظاردارند تا بطور جدی و ضربتی وارد این جریان شده تا بیت المال به باد رفته بازگردد.

امام علی ع به مالک چنین فرمود :
«فَاص̊طِف لِولایةِ أَعمالِکَ أَهلِ الورعِ وَ العلمِ والسّیاسةِ »
برای سرپرستی کارهایت پرواپیشگان و دانایان و تربیت یافتگان (فرهیختگان)را برگزین.

یک دولت و حکومت زمانی حاکم واقعیست که با ورود به قلوب مردم بتواند بر مردم حکومت کند و زمانی دولتی بر قلوب مردم حکومت میکند که مبنای کارش بر راستگویی ،صداقت در تمام عرصه های حکومتی ، اجتماعی و ایجاد عدالت اجتماعی بین مردم را سرلوحه کار و همت خود قرار دهد و با انتخاب دانایان و فرهیختگان و پروا پیشگان و با یاری خواستن از خداوند متعال و الگو برداری از حکومت امیر مومنان ع به این مهم انشاءالله دست یابد.مردم ایران, شایسته بهترین ها هستنداین مردم بهترین سرمایه این حکومت محسوب شده و ما به واسطه تمام نعمتهای الهی از نفت و گاز تا معادن و داشتن خلیج فارس ، دریای عمان و دریای خزر و همچنین منابع انسانی مستعد و باهوش و متفکر و نابغه و....می توانیم برترین در منطقه باشیم اگر همت بلند داریم .(انشاءالله)

فرمایشات گوهربار معصومین علیهم السلام در خصوص امت و حاکمان و رابطه آنان با هم :

امام على علیه السلام :

مِنْ کَمالِ السَّعادَةِ السَّعْىُ فى صَلاحِ الْجُمْهورِ؛

کوشش در راه اصلاح توده مردم، از کمال خوشبختى است.۳

امام على علیه السلام :

مَنْ لَمْ یُصْلِحْ نَفْسَهُ لَمْ یُصْلِحْ غَیْرَهُ؛

هر کس خودش را اصلاح نکند، نمى تواند دیگران را اصلاح نماید.۴

پیامبر صلى الله علیه و آله :

صِنْفانِ مِنْ اُمَّتى اِذا صَلُحا صَلُحَتْ اُمَّتى وَ اِذا فَسَدا، فَسَدَتْ اُمَّتى، قیلَ یا رَسولَ اللّه ِ وَ مَنْ هُما؟ قالَ: اَ لْـفُقَهاءُ وَ الاُْمَراءُ؛

دو گروه از امّت من اگر صالح شوند، امّتم صالح مى شوند و اگر فاسد شوند، امّتم فاسد مى شوند. عرض شد اى رسول خدا آن دو گروه کدامند؟ فرمودند: عالمان و حاکمان.۵

پیامبر صلى الله علیه و آله :

عُمّالُکُمْ اَعْمالُکُمْ، کَما تَـکونونَ، یُوَلّى عَلَیْکُمْ؛

کارگزاران شما [نتیجه] اعمال شما هستند، همان گونه که هستید، بر شما حکومت مى شود.

امام صادق علیه السلام :

اَ لْعالِمُ بِزَمانِهِ لا تَهْجُمُ عَلَیْهِ اللَّوابِسُ؛

کسى که به اوضاع زمان خود آگاه باشد، گرفتار هجوم اشتباهات نمى شود۷

پیامبر صلى الله علیه و آله :

مَنْ اَصْبَحَ لا یَهْتَمُّ بِاُمورِ الْمُسْلِمینَ فَلَیْسَ مَنْهُمْ وَ مَنْ سَمِعَ رَجُلاً یُنادى یا لَلْمُسْلِمینَ فَلَمْ یُجِبْهُ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ؛

هر کس صبح کند و به امور مسلمانان همّت نورزد، از آنان نیست و هر کس فریاد کمک خواهى کسى را بشنود و به کمکش نشتابد، مسلمان نیست.

پیامبر صلى الله علیه و آله :

لَنْ تُقَدَّسَ اُمَّةٌ لایُؤْخَذُ لِلضَّعیفِ فیها حَقُّهُ مِنَ الْقَوىِّ غَیْرَ مُتَعْتِـعٍ؛

ملّتى که نتوان در میان آنان بدون دلهره، حقّ ضعیف را از قوى گرفت، هرگز قابل ستایش نیست.