گروه افراطی بوکوحرام

گروه بوکو حرام در سال ۲۰۰۲ توسط محمد یوسف در مایدوگوری بنیانگذاری شد و در سال ۲۰۰۴ به کاما در ایالت یوبه نقل مکان کرد. این گروه در آنجا پایگاهی به نام «افغانستان» بر پا کردهاست. محمد یوسف بهشدت با دموکراسی، آموزشِ سکولار و دانش مخالف بود. او سلفیست و به شدت تحت تأثیر نظرات ابن تیمیه است. آرای ابن تیمیه مبنای نظریِ مکتب سلفی است. محمد یوسف حتی کروی بودن زمین را هم زیر سؤال برده است. با کشته شدن وی در سال ۲۰۰۹، فرد دیگری به نام ابوبکر شکائو رهبر این گروه شده است. این گروه تاکنون با حملات متعددی به بانکها و رستورانها و فروشگاههای بزرگ دست به کشتارهای بیرحمانهای زده است.

در ۷ فوریه ۲۰۱۵ (۱۹ بهمن ۱۳۹۳) پنج کشور درگیر جنگ با گروه تروریستی بوکوحرام (نیجریه، چاد، کامرون، نیجر، و بنین) در بیانیه پایانی نشست مشترک خود متعهد شدند برای مبارزه با این گروه تروریستی ۸ هزار و ۷۰۰ تن نیرو تشکیل دهند. این پنج کشور آفریقایی که در یاوندی پایتخت کامرون نشست ضد بوکوحرام برگزار کردند، هر کدام سهمی از این نیروها را تأمین خواهند کرد. این نیرو شامل نفرات نظامی، امنیتی و غیرنظامی خواهد بود.

در اسفند ۱۳۹۳ ابوبکر شکائو، رهبر گروه بوکوحرام با انتشار پیامی صوتی در اینترنت به طور رسمی بیعت خود را با ابوبکر البغدادی، خلیفه خودخوانده دولت اسلامی (داعش) اعلام کرد.

وجه تسمیه

این گروه نام رسمی خود را «جماعت اهل سنت برای دعوت و جهاد» نهاده است. بوکو حرام به معنی «آموزش غربی حرام» است.

شرح عملیات

کشتار در روستای ایزگه

کشتار در روستای مایدوگوری و ماینوک

ربودن ۲۷۶ دختر دانش آموز

این گروه در آوریل ۲۰۱۴ اقدام به ربودن ۲۷۶ دختر دانش آموز از منطقه شبوک در ایالت بورنو کرد. این دختران ۱۶ تا ۱۸ ساله از یک مدرسه شبانهروزی در شمال شرقی نیجریه ربوده شدند. گفته میشود حدود ۵۰ تن از این دختران پس از ربوده شدن موفق به فرار شدهاند.دو هفته پس از آن ابوبکر شیکاو رهبر این گروه تروریستی در یک نوار ویدیویی ضبط شده اعلام کرد این دانش آموزان را به عنوان برده معامله میکند. وی صراحتاً اعلام کرد این دختران در بازار بردهها فروخته میشوند و یا با زور به ازدواج مردان درمی آیند. وی همچنین گفت که خودش با دو تن از این دختران که یکی ۱۲ ساله و دیگری ۹ ساله است ازدواج میکند. وی دمکراسی و آموزشهای غربی و تحصیل دختران را مورد حمله قرار داد و گفت این دانش آموزان را ربوده زیرا تحت آموزشهای غربی قرار داشتند. همچنین گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد برخی از این دختران با قیمتی حدود ۱۲ دلار در کشورهای همسایه در مرز چاد و در کامرون به فروش رسیدهاند.در همان روز انتشار ویدئوی رهبر گروه، هشت دختر دیگر نیز در روستای و ارابه در ایالت بورنو ربوده شدند، دختران ربوده شده بین ۱۲ تا ۱۵ سال داشتند.

کشتار بیش از ۲۰۰ تن

حمله به روستایی در بورنو

حمله انتحاری علیه تماشاگران جام جهانی در نیجریه

در جریان جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل و همزمان با آغاز بازی تیم ملی این کشور در مقابل آرژانتین، یک مهاجم انتحاری اقدام به انفجار بمبی در میان جمعیت کرد که دست کم باعث کشته شدن ۷ نفر و مجروح شدن ۱۵ تن شد.

حمله خونبار به یک بازارچه در نیجریه

حمله شبهنظامیان گروه بوکوحرام به یک بازارچه روستایی در شمالشرقی نیجریه حداقل ۳۶ کشته بر جا گذاشته است. سیزده نفر از کشتهشدگان از اعضای بوکوحرام بودند. خبرگزاری رویترز به نقل از منابع امنیتی نوشته است که حداقل ۲۳ غیرنظامی و ۱۳ عضو بوکوحرام در حمله این گروه به ماینوک کشته شدند. به گفته این منابع، تعدادی از شبهنظامیان نیز مجروح شدهاند و نیروهای امنیتی در حال تعقیب آنها هستند. به گفته شاهدان عینی حمله بوکوحرام به بازارچه ماینوک با فرار گسترده مردم و نظامیان همراه بود و تعدادی از مردم در اثر برخورد با خودروهای در حال فرار جان خود را از دست دادند.

اعلام خلافت اسلامی

سرکرده بوکوحرام در شمال نیجریه خلافت اسلامی اعلام کرده است و اعلام داشته که یکی از شهرهای نیجریه متعلق به بوکوحرام است. این ادعا از سوی مقامات نیجریهای رد شده است. مقامات نیجریهای اظهار داشتهاند که در تمامیت ارضی نیجریه خللی وارد نشده است

تشابه بوکوحرام و داعش

رهبر گروه بوکوحرام با انتشار پیامی صوتی در اینترنت به طور رسمی بیعت خود را با ابوبکر البغدادی، خلیفه خودخوانده دولت اسلامی (داعش) اعلام کرده است، اگرچه پیش از آن نیز نشانههای روشنی از همکاری این دو گروه با یکدیگر مشاهده میشد.

همسنجی اقدامهای داعش در عراق و بوکوحرام در نیجریه آشکار میکند شیوه دهشت افکنی این ۲ گروه شباهتهای بسیاری به هم دارد. حتی هر ۲ گروه، وحشی گریهای یکدیگر را در ربایش و کشتن افراد تأیید میکنند. در زمینه اقدامهای وحشیانه و جنایتهای تندروانه نیز میان این ۲ گروه شباهتهایی وجود دارد. در شرایطی که گروه بوکوحرام برخی از روستاهای مسیحی نشین را در نیجریه آتش زد و با ۲۰۰ دختر ربوده شده همانند بردگان رفتار کرد، داعش هم صدها تن از اقلیتهای ایزدی و مسیحی شهر «موصل» در عراق را سر برید و زنان و دختران را به بردگی گرفت. همچنین در شرایطی که عناصر گروه داعش دهها نفر و از جمله «جیمز فولی» خبرنگار آمریکایی را سر بریدند عناصر مسلح گروه بوکوحرام نیز دستکم ۲۰۰ نفر از ساکنان منطقه «غوزا» در ایالت بورنو در شمال شرق نیجریه را به طرز فجیعی به قتل رساندند. همچنین بوکوحرام با الگوبرداری از اقدام داعش در سرزمین عراق و شام، دوم شهریور در نیجریه اعلام خلافت اسلامی کرد. از این رو به نظر میرسد از نظر پایههای فکری، گرایشهای اعتقادی، اهداف، راهبردها و شیوههای اجرایی میان داعش و بوکوحرام شباهتهای بسیاری وجود دارد.

منابع مالی

تجارت عاج فیل، یکی از مهمترین منبع مالی بوکوحرام و الشباب است. عاج در کشور مبدأ، کیلویی صد دلار به واسطهها فروخته میشود، اما زمانی که به چین یا تایلند میرسد کیلویی ۲۱۰۰ دلار قیمت پیدا میکند.