سخنرانی خودسازی در اخر الزمان (موضوع برد معرفت دینی )قسمت 12
درباره سایت
آخرین مطالب
- به بهشت خوش آمدید
- حضرت مالک (ع) جهنم را اینگونه توضیح میدهد
- شیطان مخفی شده در نقاشی شام آخر
- پیشگویی یک کاهن از ظهور
- پیشگویی های پیش از ظهور امام زمان (عج) از زبان آقا امام علی (ع)
- خلاصه داستان فیلم هک عالی The Great Hack 2019
- فیلم Kundun (کوندان - نامزد 4 اسکار)
- نامه بسیار زیبا و حیرت آور از سوی پروردگار به همه انسانها
- شرط جامعه اسلامی عدالت است نه اجرای حدود
- فیلم جنایی شهر دروغ ها (City of Lies)
امکانات وب
بر گرفته از کتاب گناه . آثار آن
اشاره
در آیات شریفه قرآن کریم و روایات معصومینعلیهم السلام پیرامون قلب، سلامت آن، آفاتی که بر قلب وارد میشود و راه مبارزه با این آفات، سخن فراوان به میان آمده است.
«قلب» بر دو معنا اطلاق میشود:
1) قلب طبّی و فیزیکی؛ یعنی همان قلب صنوبری شکل که در طرف چپ بدن قرار دارد و کار آن تلمبه زدن و خون رساندن به تمام اعضای بدن است.
2) قلبی که در اصطلاح عرفی، از آن تعبیر به «دل» میشود.
این قلب به معنای دوّم است که اگر پاک باشد، سبب کمال سعادت و قرب انسان به خداوند خواهد شد و اگر آلوده شد، موجب شقاوت، بدبختی و سیه روزی انسان در دنیا و آخرت میگردد. این قلب است که بعضی از علمای بزرگ درباره آن گفتهاند: «اِذا عَرَفَهُ الْاِنْسانُ فَقَدْ عَرَفَ نَفْسَهُ وَاِذا عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ، وَاِذا جَهِلَهُ الْاِنْسانُ فَقَدْ جَهِلَ نَفْسَهُ وَاِذا جَهِلَ نَفْسَهُ فَقَدْ جَهِلَ رَبَّهُ»؛(179) «اگر انسان قلب را شناخت، خود را شناخته و اگر خود را شناخت، خدای خود را شناخته است و اگر نسبت به قلب، نا آگاه بود، خود را نشناخته و اگر خود را نشناخت، نسبت به خدای خویش ناآگاه است».
قلب و دل انسان، زمینه آن را دارد که لانه شیطان شود، همچنین آمادگی دارد مهبط و مقرّ فرشتگان و ملائکه گردد. اگر انسان از هوا، هوس، شهوت و غضب پیروی کرد، قلب و دلش، مرتع و چراگاه شیطان میشود؛ امّا اگر با شهوات خود جهاد کرد، بر هوا و هوس خویش غلبه نمود، قلبش خانه فرشتگان بلکه حرم خداوند خواهد شد.
امام صادقعلیه السلام فرمود: «ما مِنْ قَلْبٍ اِلّا وَلَهُ أُذُنانِ، عَلی أَحَدِهِما مَلَکٌ مُرْشِدٌ وَعَلَی الْاُخْری شَیْطانٌ مُفْتِنٌ، هذا یَأَمُرُهُ وَهذا یَزْجُرُهُ، أَلشَّیْطانُ یَأَمُرُ بِالْمَعَاصِی وَالْمَلَکُ یَزْجُرُهُ عَنْها وَهُو قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ: «عَنِ الْیَمِینِ وَعَنِ الشِّمالِ قَعِیدٌ ما یَلْفَظُ مِنْ قَوْلٍ إِلّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ»»؛(180) «هر قلب و دلی دو گوش و منفذ دارد، بر یکی ملک مرشد است، بر دیگری شیطان فتنهگر، یکی امر میکند و دیگری برحذر میدارد، شیطان امر به گناه و ملک نهی میکند و این همان سخن خداوند عزّوجّل است که فرمود: دو فرشته راست و چپ ملازم انسانند و اعمال او را دریافت میدارند، انسان هیچ سخنی بر زبان نمیآورد مگر این که همان دم، فرشتهای مراقب و آماده برای انجام مأموریت و ضبط آن است».
بدترین بلا و بدبختی از آن کسی است که گرفتار قساوت قلب و تیرگی دل شود. انسان تیره دل، در حقیقت انسانیّت خویش را از دست میدهد و در ردیف حیوانات قرار میگیرد.
امام باقرعلیه السلام فرمود: «اِنَّ للَّهِ عُقُوباتٌ فِی الْقُلُوبِ وَالْأَبْدانِ: ضَنْکٌ فِی الْمَعیِشَةِ وَوَهْنٌ فِی الْعِبادَةِ، وَما ضُرِبَ عَبْدٌ بِعُقُوبَةٍ أَعْظَمُ مِنْ قَسْوَةِ الْقَلْبِ»؛(181) «خداوند، بندگانش را به اموری در جسم و جانشان عقوبت میکند؛ مثل تنگی در معیشت، سستی در عبادت (و امور دیگر)؛ ولی برای یک انسان، تازیانه عقوبتی سختتر از قساوت قلب نیست».
امیرالمؤمنینعلیه السلام نیز به فرزند خود فرمود: «یا بُنَیَّ! إِنَّ مِنَ الْبَلاءِ الْفاقَةَ وَأَشَدُّ مِنْ ذلِکَ مَرَضُ الْبَدَنِ وَأَشَدٌ مِنْ ذلِکَ مَرَضُ الْقَلْبِ...».(182)
«فرزندم! آگاه باش که از جمله بلاها، فقر و تنگدستی است و بدتر از آن، بیماری جسمی است و بدتر از آن، بیماری دل است (و از نعمتها، وسعت در اموال است و برتر از آن، سلامت جسم و بالاتر از آن پاکی دل است)».
گناه بدترین بیماری قلب
آنچه از روایات اسلامی استفاده میشود این است که بدترین آفت و بلا برای قلب و دل انسان، گناه و آلودگی است.
امام علیعلیه السلام میفرماید: «لاوَجَعَ أَوْجَعُ لِلْقُلُوبِ مِنَ الذُّنُوبِ»؛(183) «هیچ درد و بیماری برای دل انسان، دردناکتر از گناه نیست».
یعنی بیش از هر چیز، گناه، سبب دل مردگی و بیماری میشود و باید از آن پرهیز شود.
قساوت قلب
از عناوینی که قرآن کریم در مورد قلب به کار برده است، عنوان «قساوت» است. این عنوان در روایات نیز فراوان به چشم میخورد. در عرف مردم نیز اصطلاح «قسیّ القلب» یا «سنگدل» زیاد به کار برده میشود.
این کلمه، در لغت نوعاً در مورد امور سخت، نفوذناپذیر و غلیظ به کار میرود و از کلماتی است که اصولاً بار منفی دارد. به زمینی که سخت است و محصول نمیدهد و گیاهی نمیروید، عرب میگوید: «أَرْضٌ قاسِیة»؛ به شب ظلمانی و تاریک میگوید: «لیلة قاسیة»؛ به شب بسیار سرد و سوزان میگوید: «عشیة قاسیة».
پس قساوت به معنای سختی، دشواری، نفوذ ناپذیری و عدم انعطاف است. هنگامی که این کلمه همراه «قلب» به کار برود گفته میشود «قلب قسی»، یا قساوت قلب، به معنای سنگدلی است که در فارسی به کار میرود، در مقابل رحم، عاطفه، عشق، محبّت و امثال اینها.
بدترین بلا برای انسان این است که گرفتار سنگدلی و قساوت قلب گردد. قرآن کریم در این باره میفرماید: «فَوَیْلٌ لِلْقاسِیَةِ قُلُوبُهُمْ مِن ذِکْرِ اللَّهِ أُولَئِکَ فِی ضَلالٍ مُبِینٍ»؛(184) «وای بر آنان که قلبهای سخت در برابر ذکر خدا دارند؛ آنان در گمراهی آشکاری هستند».
بنابراین، قساوت قلب، سبب گمراهی انسان است، قساوت قلب در انسان یعنی مرگ عاطفه و احساسات. انسانی که عاطفه و احساس در او نابود شد، دست به هر نوع جنایت و خیانت میزند و انواع کارهای خلاف و ناروا از وی صادر میشود.
در اینجا مناسب است نگاهی اجمالی به مسأله عاطفه و آثار آن نیز داشته باشیم
برچسب:
نویسنده: یوسف یوسفی