نشانه هایی از دولت موعود (قسمت 1)

برداشت بخشهایی از کتاب نشانه هایی از دولت موعود نوشته جناب آقای طبسی

فصل اوّل: حکومت

قوانین ادیان ومکتب ها، هنگامی در جامعه اجرا می شود که حکومتی از آن پشتیبانی کند. ازاین رو، هر گروهی در پی به دست آوردن حکومت، برای اجرای اهداف خویش است. اسلام نیز - که برترین آیین آسمانی است - در پی تشکیل حکومت اسلامی بوده، ایجاد وحفظ حکومت حق را از بزرگ ترین فرایض می داند.
پیامبر گرامی اسلام (صلّی الله علیه وآله) همه کوشش های خویش را برای تشکیل حکومت اسلامی به کار گرفت ودر شهر مدینه به پایه ریزی آن پرداخت. پس از رحلت آن حضرت - هرچند امامان معصوم (علیهم السلام) وعالمان، آرزوی تشکیل حکومت اسلامی را داشته اند - جز در موارد انگشت شماری، حکومت ها الهی نبوده است وتا زمان ظهور حضرت مهدی (علیه السلام) نیز بیش تر حکومت ها بر باطل خواهند بود.
در روایاتی که از پیامبر (صلّی الله علیه وآله) وائمه (علیهم السلام) به ما رسیده است، چشم انداز عمومی حکومت ها، پیش از قیام مهدی (عجّل الله تعالی فرجه) ترسیم شده است که به مواردی از آن اشاره می کنیم:
الف) استبداد حکومت ها
یکی از مسائلی که جامعه بشری پیش از ظهور امام (علیه السلام) از آن رنج می برد، بیدادگری وستمی است که به وسیله حکومت ها بر مردم می رود. رسول خدا (صلّی الله علیه وآله) دراین باره می فرماید: «زمین از ستم وبیداد پر می شود؛ تا جایی که در هر خانه ای ترس وجنگ وارد می گردد».
حضرت علی (علیه السلام) می فرماید: «زمین پر از ستم وبیداد می گردد؛ تا آن که ترس واندوه در هر خانه ای وارد شود».
امام باقر (علیه السلام) می فرماید: «حضرت قائم (علیه السلام) قیام نمی کند، مگر در دورانی پر از بیم وهراس».
این بیم وترس چیزی است که غالبا از حکومت زمامداران ستمگر وخودسر جهان سرچشمه می گیرد؛ زیرا پیش از ظهور آن حضرت، ستمگران بر جهان فرمانروایی می کنند.
امام باقر (علیه السلام) دراین باره می فرماید: «مهدی (علیه السلام) هنگامی قیام می کند که زمام کارهای جامعه در دست ستمکاران باشد».
ابن عمر می گوید: مرد شرافتمند ودارای مال وفرزند (در آخر الزمان) به سبب رنج ها وگرفتاری هایی که از سوی فرمانروایان می بیند، آرزوی مرگ می کند.
نکته قابل توجّه این است که پیروان پیامبر (صلّی الله علیه وآله) تنها از تجاوز وهجوم قدرت های بیگانه رنج نمی برند، بلکه از سوی حکومت های خودکامه ومستبد خودشان نیز در فشار ورنجند؛ آن چنان که زمین با همه گستردگی اش بر آنان تنگ می شود وبه جای احساس آزادی، خود را در زندانی بزرگ احساس می کنند. هم اکنون در جهان اسلام جز ایران - که با عنایت خداوند وامام زمان (عجّل الله تعالی فرجه) در آن فقیه عادل حکومت می کند - باقی رهبران کشورهای اسلامی با اسلام ومسلمانان میانه خوبی ندارند وبا آنان بیگانه اند.
در روایات، در این زمینه چنین آمده است:
رسول گرامی اسلام (صلّی الله علیه وآله) می فرماید: «در آخر الزمان بلای شدیدی - که سخت تر از آن شنیده نشده باشد - از سوی فرمانروایان اسلامی بر امّت من وارد خواهد شد؛ به گونه ای که فراخنای زمین بر آنان تنگ خواهد گشت وزمین از بیداد وستم لبریز گردد؛ آن چنان که مؤمن برای رهایی از ستم، پناهگاهی که بدان پناهنده شود، نمی یابد».
در پاره ای از روایات به ابتلای مسلمانان به رهبران خودکامه تصریح گشته، در پی حکمرانی آن فرمانروایان ستمگر، ظهور مصلح کلّ، نوید داده شده است. در این دسته از روایات، از سه گونه حکومت - که پس از رسول گرامی اسلام بر سر کار می آیند - سخن به میان آمده است. این سه گونه حکومت عبارتند از: خلافت، امارت وملوک وپس از آن، جباران حاکم می شوند.
پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) فرمود: «پس از من خلفایی بر سر کار خواهند آمد؛ بعد از خلفا، امرایی وپس از امرا، پادشاهان وپس از آنان جباران وستمگران؛ سپس مهدی (عجّل الله تعالی فرجه) ظهور می کند».
ب) ترکیب دولت ها
هنگامی مردم در آسایش وراحتی به سر می برند که کارگزاران حکومت، افرادی صالح وکاردان باشند؛ ولی وقتی که افراد ناشایست بر مردم فرمانروا شدند، طبیعی است که انسان ها از رنج وعذاب به ستوه آیند؛ درست همان وضعیتی که پیش از ظهور حضرت مهدی (عجّل الله تعالی فرجه) پیش می آید. در این هنگام، دولت ها را افرادی خیانتکار، فاسق وستمکار تشکیل می دهند.
پیامبر گرامی اسلام می فرماید: «زمانی خواهد آمد که فرمانروایان، ستم پیشه؛ فرماندهان، خیانتکار؛ قاضیان، فاسق ووزیران، ستمگر می گردند».
ج) نفوذ زنان بر حکومت ها
یکی دیگر از مسائلی که در حکومت های آخر الزمان مطرح است، سلطه ونفوذ زنان می باشد که یا به گونه مستقیم بر مردم فرمانروایی می کنند ویا فرمانروایان را به زیر سلطه خود می برند. این مطلب، پیامدهای ناگواری را به دنبال دارد. حضرت علی (علیه السلام) دراین باره می فرماید: «زمانی خواهد رسید که افراد فاسد وزناکار به ناز ونعمت می رسند وفرومایگان مقام وموقعیتی پیدا می کنند وانسان های باانصاف ضعیف می شوند».
سؤال شد: این دوره در چه وقت خواهد بود؟ فرمود: «هنگامی که زنان وکنیزان بر امور مردم مسلّط گردند وخردسالان به فرمانروایی برسند».
د) فرمانروایی کودکان
حاکمان باید افرادی باتجربه ومدیر باشند تا مردم در راحتی وآسایش قرار گیرند. اگر به جای آنان، کودکان یا کوته فکران، سرپرستی کارها را در دست گیرند، باید از شرّ فتنه ای که رخ می دهد، به خدا پناه می برد.
دراین باره به ذکر دو روایت بسنده می کنیم:
پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) می فرماید: «از اوّل سال هفتاد وحکومت کودکان، به خدا پناه ببرید».
سعید بن مسیب می گوید: «فتنه ای رخ می دهد وابتدای آن بازی کودکان خواهد بود».
هu200d) تزلزل حکومت ها
حکومتی قادر است به مردم کشورش خدمت کند که دارای ثبات سیاسی باشد؛ زیرا درصورتی که در حال تغییر باشد، قادر به انجام کارهای بزرگ در کشور نیست.
حکومت ها در آخر الزمان در حال تزلزلند وگاهی حکومتی در آغاز روز بر سر کار می آید، ولی هنگام غروب از کار برکنار می شود. امام صادق (علیه السلام) در این باره می فرماید:
«چگونه خواهید بود، هنگامی که بدون امام هدایتگر وبدون نشانه راهنما بمانید واز یک دیگر بیزاری جویید؟ [واین] زمانی باشد که آزمایش شوید وافراد خوب وبد شما از هم جدا گردند وغربال وزیر ورو شوید. آن وقت که شمشیرها در رفت وآمد باشد وجنگ شعله ور. حکومتی در آغاز روز، روی کار می آید وبا کشتار در آخر روز برکنار وسرنگون می شود».
و) ناتوانی قدرت ها از اداره کشورها
پیش از ظهور امام زمان (عجّل الله تعالی فرجه) حکومت های ستمگر به ضعف می گرایند واین زمینه ای می شود تا حکومت جهانی حضرت مهدی را بپذیرند. امام سجاد (علیه السلام) درباره آیه شریفه حَتّی إِذا رَأَوْا ما یوعَدُونَ فَسَیعْلَمُونَ مَنْ أَضْعَفُ ناصِراً وأَقَلُّ عَدَداً؛ تا آن گاه که ببینند، آن چه وعده داده شده است وبه زودی خواهند دانست چه کسی یاوران کم تری دارد وناتوان تر است.، فرمود: «وعده ای که در این آیه داده شده است، مربوط به حضرت قائم (علیه السلام) واصحاب ویاوران ودشمنانش است. آن گاه که امام زمان (علیه السلام) قیام کند، دشمنانش ناتوان ترین دشمنان خواهند بود وکم ترین نیروها وتجهیزات را خواهند داشت».

فصل دوم: وضعیت دینی مردم

در این فصل به بررسی وضعیت دینی مردم پیش از ظهور امام زمان (عجّل الله تعالی فرجه) می پردازیم.
از روایات فهمیده می شود که در آن روزگار، از اسلام وقرآن جز نامی برجای نمی ماند، مسلمانان تنها به نام، مسلمان هستند. مساجد، دیگر جای ارشاد وموعظه مردم نیست.
فقهای آن زمان بدترین فقهای روی زمینند ودین با کالای کم ارزش وبهای اندکی معاوضه می شود.
الف) اسلام ومسلمانان
اسلام به معنای تسلیم بودن در برابر دستورات الهی است. اسلام برترین وبهترین ادیان است که خوش بختی بشر را در دنیا وآخرت تضمین می کند؛ ولی آن چه ارزش دارد، عمل کردن به دستورات اسلام وقرآن است. در آخر زمان همه چیز برعکس می شود؛ یعنی از اسلام جز نامی برجای نمی ماند. قرآن در جامعه حضور دارد؛ ولی تنها خطوطی است که بر برگ ها نقش بسته است ومسلمانان تنها از نام مسلمانی برخوردارند واز اسلام نشانی ندارند. پیامبر گرامی اسلام (صلّی الله علیه وآله) می فرماید: «دورانی بر امّت من می آید که در آن، از اسلام جز نامی نماند واز قرآن اثری جز نقش وتصویری نباشد. مسلمانان به نام، مسلمان خوانده می شوند؛ ولی نسبت به اسلام از هرکس بیگانه ترند».
امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «به زودی دورانی فرارسد که مردم خدا را نشناسند ومعنای توحید را ندانند تا این که دجّال خروج کند».
ب) مساجد
مسجد جای پرستش خداوند وتبلیغات دینی وارشاد وهدایت مردم است. در صدر اسلام، حتی کارهای مهم حکومتی در مساجد انجام می شد. جهاد در مساجد برنامه ریزی می شد وانسان از مسجد به معراج می رفت؛ ولی در آخر الزمان مساجد ماهیت خود را از دست می دهند وبه جای آموزش وتبلیغات وارشاد دینی، بر تعداد مساجد وتجملات آن افزوده می شود. در صورتی که مساجد از مؤمنان تهی است. پیامبر خدا می فرماید:
«مسجدهای آن زمان آباد وزیباست؛ ولی از هدایت وارشاد در آن خبری نیست».
ج) فقیهان
عالمان ودانشمندان اسلامی، حافظان دین خدا در روی زمینند وراهنمایی وارشاد مردم در دست آنان است. آنان با تحمّل زحمات، مسائل دینی را از منابع شرعی استخراج کرده، در دسترس مردم قرار می دهند؛ ولی در آخر الزمان وضع دگرگون می شود وعالمان آن روزگار بدترین عالمان خواهند بود. رسول خدا (صلّی الله علیه وآله) دراین باره می فرماید: «فقیهان آن روزگار، بدترین فقیهانی اند که در زیر آسمان به سر می برند. فتنه وآشوب، از آنان آغاز می شود وبه آنان نیز بازمی گردد». شاید بتوان گفت: منظور، عالمان درباری ووابسته ای هستند که جنایات پادشاهان ستمگر وفرمانروایان خودسر را توجیه می کنند وبه آن رنگ اسلامی می دهند؛ آنانی که حاضرند با هر مجرم وجنایت پیشه ای، کنار آیند؛ مانند وعاظ السلاطین وابسته به وهابیت، که مبارزه با آمریکا واسرائیل را خلاف شرع می دانند. آنان که در برابر جنایات اسرائیل دم برنیاوردند وجنایات وهابیان را در کشتن زائران خانه خدا توجیه کردند وبرایش آیه وروایت آوردند. آری، باید گفت: آنان بدترین فقیهانند که فتنه ها از آنان شروع شده، به آنان نیز بازمی گردد.
د) خروج از دین
یکی دیگر از علائم آخر الزمان این است که مردم از دین خارج می شوند. روزی امام حسین (علیه السلام) به نزد امیر مؤمنان (علیه السلام) آمد. گروهی در گرداگرد حضرت (علیه السلام) نشسته بودند.
ایشان به آنان فرمود: «حسین پیشوای شماست. چنانکه رسول خدا او را سید وسرور نامیده است. از نسل او مردی ظهور خواهد کرد که در اخلاق وچهره، شبیه من است. او دنیا را پر از عدل وداد می کند؛ چنان که [پیش از آن] پر از ستم وجور شده است».
سؤال شد: این قیام در چه زمانی خواهد بود؟ فرمود: «افسوس! هنگامی که از دین خارج شوید؛ هم چنان که زن برای شوهرش از لباسش خارج می شود».
هu200d) دین فروشی
انسان مکلّف است که اگر جانش به خطر افتاد، از مالش بگذرد تا جانش محفوظ بماند واگر دینش را خطری تهدید کرد، از جانش مایه بگذارد تا خطر متوجّه دینش نشود؛ ولی در آخر الزمان دین را به بهای کمی می فروشند وانسان هایی که صبح مؤمن بوده اند، بعد از ظهر کافر می گردند.
رسول خدا (صلّی الله علیه وآله) دراین باره فرموده است: «وای بر عرب از شرّی که به آنان نزدیک شده است. فتنه هایی چون پاره های شب تاریک وظلمانی. صبح گاهان مرد مؤمن است وبه هنگام غروب کافر. گروهی دین خود را به بهای ناچیز ومتاع اندک می فروشند. کسی که در آن روز به دین خود چنگ زده وپای بند است، همانند کسی است که گلوله ای از آتش را در دست گرفته یا بوته ای از خار را در دست می فشرد».
این روایت به ضعف آگاهی مردم آن دوران دلالت دارد.

فصل سوم: اخلاق پیش از ظهور

سست شدن بنیان خانواده، خویشاوندی، دوستی، وسردی عواطف انسانی وبی مهری از ویژگی های بارز آخر الزمان است.
الف) سردی عواطف انسانی
رسول گرامی اسلام (صلّی الله علیه وآله) وضعیت آن روزگار را از نظر عاطفی چنین بیان می دارد:
«در آن روزگار، بزرگ تران به زیردستان وکوچک تران رحم نمی کنند وقوی بر ضعیف ترحم نمی نماید. در آن هنگام، خداوند به او (مهدی) اذن قیام وظهور می دهد». نیز آن حضرت می فرماید: «قیامت برپا نمی شود تا آن که زمانی فرارسد که مردی (از شدت فقر) به اقوام وبستگان خود مراجعه کند وآنان را به خویشاوندی سوگند دهد تا بلکه به او کمک کنند؛ ولی چیزی به او نمی دهند. همسایه از همسایه خود کمک می طلبد واو را به حقّ همسایگی سوگند می دهد؛ ولی همسایه کمکش نمی کند».
نیز آن حضرت می فرماید: «از نشانه های قیامت، بدرفتاری با همسایه وگسستن پیوندهای خویشاوندی است».
از آن جا که در برخی از روایات «الساعه» به ظهور حضرت تأویل شده است، روایات «اشراط الساعه» را به نشانه های ظهور تفسیر کردیم.
ب) فساد اخلاقی
هرگونه انحراف وفسادی ممکن است به گونه ای قابل تحمّل باشد، جز فساد جنسی که برای انسان های غیرتمند وشرافتمند، بسیار ناگوار وغیر قابل تحمّل است. از انحراف های بسیار زشت وخطرناکی که جامعه پیش از ظهور امام زمان (عجّل الله تعالی فرجه) به آن گرفتار می شود، بی امنیتی خانوادگی وناموسی است.
در آن روزگار، فساد وبی بندوباری اخلاقی، به طور گسترده ای گسترش می یابد. قبح وزشتی کردارهای حیوانی گروهی انسان نما، بر اثر گسترش فساد وتکرار آن از بین می رود وحالت عادی وطبیعی به خود می گیرد. فساد چنان فراگیر می شود که کم تر کسی می تواند ویا می خواهد از آن جلوگیری کند.
جشن های دو هزار وپانصد ساله سلطنتی در سال ١٣۵٠ شمسی ودر زمان سلطنت محمد رضا پهلوی، با عنوان جشن هنر شیراز که در آن صحنه های بسیار زشتی از زندگی حیوانی نمایش داده شد، اعتراض وخشم جامعه اسلامی ایران را برانگیخت؛ ولی در روزگار پیش از ظهور، خبری از این اعتراض ها نیست وتنها اعتراض، این است که چرا در وسط چهارراه ها چنین اعمال زشتی صورت می گیرد. این بالاترین نهی از منکری است که انجام می شود وچنین شخصی، عابدترین فرد زمان خود است.
اینک نظری به روایات می افکنیم تا عمق فاجعه از بین رفتن ارزش های اسلامی وگسترش فساد در آن روزگار را درک کنیم. رسول خدا (صلّی الله علیه وآله) می فرماید: «قیامت برپا نمی شود تا آن که زنی را در روز روشن وبه طور آشکار (ودر پیش روی همگان از چنگ صاحبش) گرفته، در وسط راه به او تعدّی کنند؛ ولی احدی این کار را نکوهش نکند واز آن جلوگیری ننماید. بهترین آن مردم، کسی است که می گوید: ای کاش کمی از وسط راه کنار می رفتی وکارت را انجام می دادی».
هم چنین حضرت می فرماید: «سوگند به آن که جان محمد (صلّی الله علیه وآله) در دست اوست، این امّت از بین نمی روند تا آن که مرد بر سر راه زنان می ایستد (وچون شیر درنده) به آن تجاوز می کند. بهترین آن مردم، کسی است که می گوید: ای کاش او را پشت این دیوار پنهان می کردی ودر ملأ عام، این عمل را انجام نمی دادی».
در بیانی دیگر می فرماید: «آن مردمان چون حیوانات، در وسط راه برهم می شورند وباهم می ستیزند وآن گاه یکی از آنان به مادر، خواهر ودختر او در وسط راه ودر حضور همگان تجاوز می کند، سپس آنان را در معرض تعدّی دیگران قرار می دهد ویکی پس از دیگری عمل زشت را انجام می دهند؛ ولی کسی این کردار زشت را نکوهش نمی کند وتغییر نمی دهد. بهترین آنان کسی است که می گوید: اگر از جاده واز نظر مردم دور می شدید، بهتر بود».
ج) گسترش اعمال منافی عفّت
محمد بن مسلم می گوید: به امام باقر (علیه السلام) عرض کردم: ای فرزند رسول خدا! قائم شما چه وقت ظهور خواهد کرد؟ امام فرمود: «هنگامی که مردها خود را شبیه زنان کنند وزنان شبیه مردان شوند. آن گاه که مردان به مردان اکتفا کنند [یعنی لواط کنند] وزنان به زنان».
روایت دیگری به همین مضمون از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است. ابو هریره نیز از پیامبر (صلّی الله علیه وآله) نقل می کند: «قیامت برپا نمی گردد تا آن که مردان برای انجام عمل زشت بر یک دیگر سبقت بگیرند؛ چنان که نسبت به زنان چنین می کنند».
روایات دیگری نیز به همین مضمون آمده است.
د) آرزوی کمی تعداد فرزند
پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) می فرماید: «رستاخیز برپا نمی شود، تا آن که کسی که پنج فرزند دارد، آرزوی چهار فرزند کند وآن که چهار فرزند دارد، می گوید: کاش سه فرزند داشتم وصاحب سه فرزند آرزوی دو فرزند دارد وآن که دو فرزند دارد، آرزوی یک فرزند نماید وکسی که یک فرزند دارد، آرزو کند که: کاش فرزندی نداشت».
در روایت دیگری می فرماید: «روزگاری خواهد آمد که غبطه مرد کم فرزند را بخورید، چنان که امروز غبطه فرزند وثروت زیادتر را می خورید؛ تا آن جا که یکی از شما، از کنار قبر برادرش می گذرد وخود را بر قبر او می غلطاند؛ آن گونه که حیوانات خود را بر خاک چراگاه می غلطانند ومی گوید: ای کاش من به جای او بودم واین سخن نه به سبب شوق دیدار خداوند ویا به دلیل اعمال نیکی است که از پیش فرستاده است؛ بلکه به جهت بلاها وگرفتاری هایی است که بر او فرود می آید».
نیز آن حضرت می فرماید: «قیامت برپا نمی شود، مگر آن که فرزند کم گردد». در این روایت «الولد غیضا» آمده است که معنای آن نقص وحبس وشاید به معنای سقط جنین وجلوگیری از بارداری نیز باشد؛ ولی کلمه «غیظا» که در روایت دیگری آمده است به معنای غم ومشقّت ومحنت وجوشش غضب است.
یعنی مردم در آن دوران با سقط جنین وجلوگیری از افزایش فرزند، مانع زیاد شدن فرزندان می شوند. یا فرزند داشتن موجب غم واندوه وخشم خواهد بود وشاید این به علت مشکلات سخت اقتصادی، گسترش بیماری ها در کودکان ونبودن امکانات، تبلیغ وتشویق به کنترل جمعیت ویا عامل دیگر باشد.
هu200d) افزایش خانواده های بی سرپرست
رسول خدا (صلّی الله علیه وآله) می فرماید: «از نشانه های قیامت این است که مردان کم می شوند وزنان بسیار. تا آن جا که هر پنجاه زن یک سرپرست خواهند داشت».
شاید این وضعیت بر اثر افزایش تلفات جانی مردان باشد که در جنگ های پی درپی وطولانی صورت می گیرد.
نیز آن حضرت می فرماید: «قیامت برپا نمی شود، مگر آن که روزگاری فرارسد که به دنبال یک مرد، حدود سی زن به راه افتد وهرکدام از او تقاضا کند که با او ازدواج نماید».
حضرت در روایت دیگری می فرماید: «خداوند دوستان وبرگزیدگان خود را از دیگران جدا می کند تا این که زمین از منافقان وگمراهان وفرزندان آنان پاک شود. زمانی فرارسد که پنجاه زن با یک مرد روبه رو شده، یکی می گوید: ای بنده خدا! مرا بخر ودیگری می گوید: به من پناه ده».
انس می گوید: پیامبر (صلّی الله علیه وآله) فرمود: «قیامت برپا نمی شود، مگر آن که زمانی فرارسد که (بر اثر تلفات مردان وکثرت زنان) زنی کفشی را در راه بیابد و(از روی دریغ وافسوس) گوید: این کفش از آن مردی بوده است؛ در آن روزگار، برای هر پنجاه زن، یک سرپرست خواهد بود».
انس می گوید: آیا نمی خواهید حدیثی را که از پیامبر (صلّی الله علیه وآله) شنیدم، نقل کنم؟ پیامبر (صلّی الله علیه وآله) فرمود: «مردان از بین خواهند رفت وزنان باقی می مانند».